TOKSOPLAZMOZA

 

         Schorzenie wywołane przez pierwotniak – Toxoplazma gondii. Odkryto już w 1908 roku. To pierwotniak kosmopolityczny, 25-70 % zakażeń w Polsce. Nie występuje na Antarktydzie. Lubi układ nerwowy i mięśnie. 

         CYKL. Kot ( żywiciel ostateczny) oocysty w kale. Są odporne na wysuszenie

i promienie słoneczne, mrożenie, podgrzewanie.

Myszy, świnie, ptaki, człowiek – żywiciel pośredni w których ciele znajdują się rozmnażające bezpłciowo formy pierwotniaka zwane bradyzoitami i tachyzoitami. Połknięte z pożywieniem pasożyty rozwijają się w komórkach ściany jelita, po czym rozprzestrzeniają się w całym organizmie. W tym stadium choroby istnieją dogodne warunki do zniszczenia pierwotniaków przez zastosowanie odpowiednich leków. Także dzięki reakcji obronnej organizmu objawy choroby o małym nasileniu szybko zanikają. W jelitach kota dochodzi do uwolnienia bradyzoitów, które w wyniku rozmnażania płciowego dają oocysty wydalane przez kota

z kałem. Aby oocysta nabrała cech inwazyjności, musi przeobrazić się w dwie sporocysty, zawierające zdolne do zarażania sporozoity, a do tego potrzebuje nie tylko czasu ( nawet 2 doby), ale i odpowiedniej temperatury i wilgotności. Zarażony kot wydala oocysty przez 1 do 3 tygodni, potem wydalanie ich jest sporadyczne lub zanika całkowicie

         OBJAWY . Przypominają objawy jak przy grypie. Czasami może powodować powiększenie węzłów chłonnych.

Kontakt z wydalinami kota ( 10 % zakażeń), (90 %) spożycie surowego i niedogotowanego mięsa np. świńskie, wołowiny, wieprzowiny, owiec, żółtka.

Zarażenie poprzez łożysko. Podczas transfuzji krwi i przeszczepienia organów.

Rozróżniamy toksoplazmozę nabytą. Kontakt z wydalinami, nie daje objawów, badanie 4-6 tygodni przed ciążą, później co 6 tygodni.

Toksoplazmoza wrodzona – poprzez łożysko. Może prowadzić do uszkodzenia mózgu

 i siatkówki płodu czy dziecka w późniejszym czasie.

W przypadku ostrej postaci toksoplazmozy po wyleczeniu nie wszystkie pierwotniaki zostają zniszczone. W zaatakowanym organizmie wytwarzają one formy przetrwalnikowe, tj. cysty. Cysty występują przede wszystkim w mięśniach, ale przedostają się także np. do jaj kurzych. Nie wyrządzają w organizmie gospodarza żadnych szkód, ale lekami nie można ich zniszczyć.

         ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE.

-         ciężarne kobiety nie powinny sprzątać kuwet kocich,

-         unikać brania gołymi rękami surowego mięsa,

-         unikać wykonywania   prac gołymi rękami w ogródku,

-         spożywanie i obróbka surowego lub niedogotowanego mięsa pochodzącego

      z zarażonych zwierząt  - parominutowe gotowanie produktów mięsnych

      w temperaturze powyżej 66 ^oC lub pozostawienie ich na dobę w zamrażarce zabija   pasożyta Toxoplasma gondii,

-         deski do krojenia, noże, zlew i blat kuchenny powinny być dokładnie umyte po przygotowaniu mięsnych posiłków,

-         nie podawaniu zwierzęciu surowego mięsa.

                                                          oparte na fachowej literaturze

                                                          opracowała mgr inż. Izabela Cierzniewska