Te wspaniałe koty zawdzięczają swój imponujący wygląd charakterystycznym ciemnym oznakom, kontrastującym z płowym tłem futerka, oraz szafirowym oczom o kształcie migdałów.

Nie ma wątpliwości co do orientalnego pochodzenia syjamów. Wiadomo, że już w końcu szesnastego wieku koty te hodowano na dworze królewskim w Syjamie, najprawdopodobniej jednak ich przodkowie wywodzili się z obszarów położonych jeszcze dalej na wschód. Syjamy są wśród kotów najstarszą rasą hodowlaną uszlachetnioną przez człowieka. Pierwsze syjamy, zostały przywiezione do Europy z Dalekiego Wschodu, głównie z dzisiejszej Tajlandii, i pędziły nędzny żywot, będąc atrakcją dla publiczności w ogrodach zoologicznych wielkich miast. W 1871 r. można było po raz pierwszy zobaczyć na słynnej wystawie kotów w londyńskim Crystal Palace pierwsze koty syjamskie wyhodowane przez człowieka. Od tego momentu zaczął się nadzwyczaj szybki rozwój tej rasy. Kot syjamski to prawdziwy ekstrawertyk, przepadający wręcz za towarzystwem. Jest zwierzęciem bardzo czułym i jeśli tylko poświęci mu się odpowiednio wiele uwagi, odpłaci lojalną przyjaźnią. Mają ognisty temperament. Nienawidzą samotności, muszą przebywać blisko "swojego" człowieka, głośno i natarczywie dopominają się o pieszczoty. Uwielbiają bawić się z właścicielem, trzeba koniecznie zapewniać im dużo rozrywek, w których ich energia znajdzie ujście. Można to wykorzystać ucząc syjama różnych sztuczek - przychodzenia na wołanie, skakania na rozkaz, przynoszenia zabawki. Koty syjamskie rozmawiają z ludźmi głosem o tysiącu intonacji, ich miauczenie może być głośne i przenikliwe a także ciche i delikatne jak gruchanie. Zdają się wyczuwać nastroje człowieka, pocieszą w smutku i chorobie.

Syjamy, hodowane z doskonałymi wynikami od końca XIX wieku, zdobyły cały świat. W 1892 r. ustalono pierwszy wzorzec rasy, który jednak później został znacznie zmodyfikowany. Syjamy w początkowym okresie, mimo swej smukłości, były dość masywne i bardziej przypominały dzisiejsze koty burmańskie lub koraty. Dzisiejsi ich potomkowie mają więc niewiele wspólnych cech ze swymi przodkami. Za hodowlany ideał uchodzi kot wyjątkowo wysmukły, o długich i cienkich nogach oraz cienkim ogonie. Syjam musi być wydłużony i sprężysty, a zarazem silnie umięśniony. U syjamów podobnie jak u innych ras prowadzi się selekcję dążąc do uzyskania skrajności. Selekcja dokonywana w ramach hodowli doprowadziła jednak u niektórych linii tych kotów do znacznych deformacji oczu. Na skutek dążenia do uzyskania coraz mniejszych i coraz węższych oczu rodziły się kocięta z podwiniętymi powiekami (entropia) lub z zupełnie zarośniętymi powiekami i oczywiście cierpiały z powodu tej ułomności. Trzeba przyznać, że tylko dzięki konsekwentnej selekcji zdołano zlikwidować skutki błędnych zabiegów hodowlanych okresu początkowego. Koty syjamskie długo uważano za rasowe tylko wówczas, gdy miały słynny ogon z załamaniami lub zgrubieniami albo wyraźnie zezowały. Zarówno nieprawidłowe ustawienie oczu, jak i zniekształcenia ogona były wadami genetycznymi, które jeszcze do 1937 r także na wystawach oceniano jako cechy rasy.

Istnieją cztery klasyczne odmiany kotów syjamskich:

SEAL-POINT - Najstarszą odmianą barwną jest syjam z brązowymi oznakami, czyli zasadniczy jest kolor jasnobeżowy, zaś oznaki powinny być ciemnobrązowe do czarnobrązowych (powinny się odcinać). Pozostałe odmiany klasyczne to:
BLUE-POINT (niebieskie oznaki),
LILA-POINT (jasne oznaki),
CHOCOLATE-POINT (czekoladowe oznaki).

Istnieją również nowe odmiany, o interesujących barwach i wzorach oznak, określane w Stanach Zjednoczonych mianem kotów krótkowłosych z kolorowymi oznakami (colorpoint),otrzymano w drodze krzyżowania kotów syjamskich z kotami innych ras. Kolejne pokolenia tych kotów kojarzono prawie wyłącznie z kotami syjamskimi, tak więc w ich żyłach płynie znikomy procent krwi innej niż u syjamów. W odniesieniu do wszystkich odmian barwnych obowiązuje żelazna zasada, że kolorowe oznaki muszą być możliwie jednolite i ciągłe, nie mogą ich zakłócać ani jaśniejsze plamy, ani przetykać pojedyncze białe włosy.

Kocięta rodzą się czysto białe, oznaki zaczynają się u nich pojawiać mniej więcej od czwartego tygodnia życia, lecz doskonałe umaszczenie mają przeważnie dopiero po osiągnięciu dojrzałości płciowej w wieku 7 lub 8 miesięcy.

Informacje oparte na fachowej literaturze. Opracowała mgr inż. Izabela Cierzniewska.